Журнал Агидель

Журналдың һандары

Яңы һан

«Ағиҙел» рубрикалары

Шиғриәт

Сәсмә әҫәрҙәр

Шишмәләр

Өмөтлө ҡәләм

Әҙәби тәнкит

Беҙҙең юбилярҙар

Беҙҙең календарь

Публицистика

Музейҙар - мәҙәниәтебеҙ көҙгөһө

Заман үә замандаштар

Әҙәбиәт ғилеме

Әҙәби мираҫ

Ҡәләмдәштәр төҫө

Иман нуры

Яҙмыштан һыҙмыш юҡ

Сәнғәт

Журнал уҡыусылар ижады

«Ағиҙел»гә хаттар килә

Рухи ынйыларыбыҙ

Рухи хазиналарыбыҙ

Сәхнә әҫәрҙәре

«Ағиҙел» ҡунағы

Сатира һәм юмор

Ҡәҙер һәм хәтер

Тәржемә мәктәбе

1812 йылғы Ватан һуғышына – 200 йыл

Әҙәби-мәҙәни мөхит

Бер минутлыҡ әңгәмә

Дуҫлыҡ күперҙәре

Ил-йорт ғәме

Бөйөк Еңеүгә

Китап кәштәһе

Әҙип тормошо

Быуат йылъяҙмағы - 100

Тере хәтер

Исемегеҙ хәтер күгендә

Дин һәм фән

«Ағиҙел»дең 8-се һанында:

Риф Мифтахов, Айһылыу Ғарифуллина, Рәшит Заһиҙуллин. Шиғырҙар.

Әбүскә 100 йыл.

Әҙәби мираҫ. Ибраһим Ҡыпсаҡ.

Яңылыҡтар

Хикәйәләр ярышмаһы!

«Ағиҙел» журналының 2012 йылғы лауреаттары

Евразия Яҙыусылар берлеге һәм «Ағиҙел» журналы Мәхмүт Ҡашғари исемендәге халыҡ-ара II хикәйәләр бәйгеһен иғлан итә. Темаһы – ирекле. Региондарҙа еңеүселәрҙе билдәләү 2012 йылдың 30 сентябренә тиклем.

«Ағиҙел» – «Йыл журналы»!

Беҙҙең дуҫтар

Башкирское книжное издательство Китап имени Зайнаб Биишевой
Информационно-публицистический еженедельник Истоки
Январь 1970

Әхмәт-Гәрәй Йәнғәлин

Ҡыпсаҡтар – ил һағында

Башҡорт яугирҙарының 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашыуы тураһында быйыл ваҡытлы матбуғатта күп яҙылды, шуға күрә мин унда халҡыбыҙҙың бер өлөшө булған ҡыпсаҡ ҡәбиләһе вәкилдәре хаҡында мәғлүмәт биреү менән генә сикләнмәксемен. Хәҙерге Бөрйән районына ҡараған ҡыпсаҡ ауылдарынан 1806 – 1807 йылдарҙағы хәрби кампанияла Иҫке Монасиптан – яҫауыл Рахманғол Яҡшыбаев, казак Хоҙайбиргән Ишҡолов, Зыянғол Туғыҙбаев, Иҫәнғол Ишембәтов, Тимерҙән – Ҡаһарман Сирбаев,  Миңлебай Сирбаев, Һатлыҡ Көбәков, Байғаҙынан – Рәсүл Ишкилдин, Хәйбулла Ташбулатов, Бикташтан – казак Ихсан Теләүлин, Ислам Ишмөхәмәтов, Байназарҙан – Аслан Байрамғәлин, Рафиҡ Атанғолов, Әбделмәмбәт (Үҙән) ауылынан  Миңлебай Вәлитовтарҙың йөрөп ҡайтыуы билдәле.

Артабан уҡырға


Январь 1970

Сабир Йыһаншин

Тарихтың өнһөҙ шаһиттары

2007 йылдың 11 октябрендә Өфөләге Конгресс-холда РФ Президенты В.В. Путин етәкселегендә Дәүләт Советы ултырышы уҙҙы. Унда РФ Хөкүмәте Премьер-министры В. А. Зубков,  уның урынбаҫарҙары С. Б. Иванов, А. А. Кудрин, БР Президенты М. Ғ. Рәхимов, ҡайһы бер федераль министрлыҡтар етәкселәре, Рәсәй төбәктәре башлыҡтары ҡатнашты. Башҡортостандың үҙ ирке менән Рәсәйгә ҡушылыуының 450 йыллығына арналған тантаналы кисәгә республика министрлыҡтары, район һәм ҡалалар етәкселәре, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре лә саҡырылғайны.

Артабан уҡырға


Январь 1970

Радик Ғәзизов

Көнгәк

Ағиҙелдән томан күтәрелә,

Көтөү сыға Әүен артына.

Йәй айының алһыу таңдарында

Күңел әллә ҡайҙа атлыға.

 

Тау түбәһе нурға сума бер саҡ,

Һандуғастар һайрай туғайҙа.

Ағиҙелем, ебәк таҫма булып,

Көнгәк-тау тирәләй урала.

Артабан уҡырға


Июль 2012

Әхмәт-Гәрәй Йәнғәлин

Аямаған йәнен, түккән ҡанын

Ҡайһы бер тарихсылар, 1812–1814 йылдарҙағы Ватан һуғышында Рәсәй  империяһының еңеп сығыуы – уның бөтә халыҡтарының ҡаҙанышы, тип яҙырға күнеккән. Был ваҡиға  тарихын ентекле өйрәнгән   тарихсылар – Н. М. Богданович, Е. В. Тарле, Н. М. Дружинин, М. В. Нечкина, генерал-майор Е. В. Жилин,     Л. Г. Бескровныйҙарҙың хеҙмәттәренән күренеүенсә, империяла йәшәгән 200-ҙән ашыу халыҡтың ни бары 12 – 15-енең  вәкилдәре  генә был һуғышта ҡатнаша. Бына улар: грузин, осетин, адыгей, кабардин, ҡалмыҡ, латыш, эстон, литва һ.б. Һуғыштың төп ауырлығы, һис шикһеҙ, урыҫ, белорус, украин халыҡтарының иңенә төшә. Ваҡиғалар шаһиты яҙыусы Сергей Глинка бер хеҙмәтендә, 1812 йылғы Ватан һуғышында мордва менән сирмештәр (мариҙар – Ә.Й.) ҡатнашты, тип яҙа. Ләкин ул яңылыша, аталған халыҡтарҙың был һуғышта ҡатнашыуы тураһында рәсми документтарҙа, тарихи әҙәбиәттә  бер ниндәй ҙә мәғлүмәт осрамай. Инглиз ғалимы Роберт Фред Бауман «Башҡорттар миҫалында урыҫ булмаған халыҡтар Рәсәй империяһының хәрби хеҙмәтендә» тигән күләмле яҙмаларында: «Волга буйында йәшәгән татар, мордва, мари  империяның иррегуляр ғәскәрендә хеҙмәт итмәгән»,– тип яҙа.

Артабан уҡырға


1