Журнал Агидель

Журналдың һандары

Яңы һан

«Ағиҙел» рубрикалары

Шиғриәт

Сәсмә әҫәрҙәр

Шишмәләр

Өмөтлө ҡәләм

Әҙәби тәнкит

Беҙҙең юбилярҙар

Беҙҙең календарь

Публицистика

Музейҙар - мәҙәниәтебеҙ көҙгөһө

Заман үә замандаштар

Әҙәбиәт ғилеме

Әҙәби мираҫ

Ҡәләмдәштәр төҫө

Иман нуры

Яҙмыштан һыҙмыш юҡ

Сәнғәт

Журнал уҡыусылар ижады

«Ағиҙел»гә хаттар килә

Рухи ынйыларыбыҙ

Рухи хазиналарыбыҙ

Сәхнә әҫәрҙәре

«Ағиҙел» ҡунағы

Сатира һәм юмор

Ҡәҙер һәм хәтер

Тәржемә мәктәбе

1812 йылғы Ватан һуғышына – 200 йыл

Әҙәби-мәҙәни мөхит

Бер минутлыҡ әңгәмә

Дуҫлыҡ күперҙәре

Ил-йорт ғәме

Бөйөк Еңеүгә

Китап кәштәһе

Әҙип тормошо

Быуат йылъяҙмағы - 100

Тере хәтер

Исемегеҙ хәтер күгендә

«Ағиҙел»дең 8-се һанында:

Риф Мифтахов, Айһылыу Ғарифуллина, Рәшит Заһиҙуллин. Шиғырҙар.

Әбүскә 100 йыл.

Әҙәби мираҫ. Ибраһим Ҡыпсаҡ.

Яңылыҡтар

Хикәйәләр ярышмаһы!

«Ағиҙел» журналының 2012 йылғы лауреаттары

Евразия Яҙыусылар берлеге һәм «Ағиҙел» журналы Мәхмүт Ҡашғари исемендәге халыҡ-ара II хикәйәләр бәйгеһен иғлан итә. Темаһы – ирекле. Региондарҙа еңеүселәрҙе билдәләү 2012 йылдың 30 сентябренә тиклем.

«Ағиҙел» – «Йыл журналы»!

Беҙҙең дуҫтар

Башкирское книжное издательство Китап имени Зайнаб Биишевой
Информационно-публицистический еженедельник Истоки

Сентябрь 2013

Талха ҒИНИӘТУЛЛИН

Колчак алтыны

Повесть

Ҡырҡҡа етеп килһә лә, Азамат  өйләнмәгәйне әле. Ул йылдарҙа ҡыҙ кеше тормошҡа сыға алмай ултырып ҡалһа – һуғыш егеттәрҙе ҡырып бөткәйне, ә «һуғыш балалары» өсөн ундайҙар «әбей» фиғелендә ине – уға аңлап  һәм йәлләп ҡаранылар. Әгәр егет утыҙҙан уҙһа, аҡһаҡ-туҡһаҡ йәки зәғиф булмаһа, арҡаһында бөкөрөһө лә юҡ икән (һуғыштан һуңғы йылдарҙа ҡыҙҙар ундайҙарға сығырға ла риза ине), етмәһә,  ауылда кейәүгә барырлыҡ ҡыҙҙар  көтөүе менән – был инде сәйерлек һанала. Эйе, яңғыҙ ҡатындар тарафынан иркәләнгән, ғаилә ҡамытын  кейергә ашыҡмаған йөрөмтәлдәр ҙә бар, тик был юл Азамат өсөн түгел.

Артабан уҡырға


Август 2013

ӘҘӘБИ-МӘҘӘНИ МӨХИТ

***

Әбйәлил йәмәғәтселеге сәсән-шағир Шафиҡ Тамъяни-Әминевтың тыуыуына 155 йыл тулыуҙы  оло байрам итеп билдәләне. Тәүҙә Яңауыл  ауылы зыяратында мәшһүр һүҙ оҫтаһы һәм атаҡлы дин әһеле рухына (1858–1936) аяттар уҡылды, фәһемле иҫтәлектәр тыңланды.

Тантанала ҡатнашыусыларҙы юлайҡан Амангилде ауылы халҡы икмәк-тоҙ, йыр-моң менән ҡунаҡсыл ҡаршылап оҙатты. Артабан бихисап машиналар шағирҙың йәнтөйәге Әбделғәзегә юлланды. 

Артабан уҡырға


Август 2013

«Ағиҙел»гә хаттар килә

Оҡшаш яҙмыштар

Уның тарихы былай. Яңыраҡ ҡына ГулАГ-тан ҡайтҡан татар шағиры Хәсән Туфандың 1958 йылдың апрелендә Өфөгә килеүе республикабыҙ мәҙәни-әҙәби тормошонда мөһим ваҡиға булды. Беҙ, бер төркөм студенттар, уның менән осрашыу ойоштороуҙы һорап, деканатҡа ингәс, ҡаршы килмәнеләр. Университетҡа бер төркөм башҡорт һәм татар әҙиптәре менән килгән шағирҙы күтәреп тигәндәй йөрөттөләр. Барыһында ла күтәренке кәйеф ине, һәм был әлеге фотоһүрәттә лә сағылыш тапҡан. Осрашыу Башҡорт дәүләт университетының ҙур залында булып, фото шунан һуң төшөрөлдө. Әҙәбиәт һөйөүселәргә унда таныш йөҙҙәр күп, әммә минең ике классик шағирға – Рәми Ғарипов менән Хәсән Туфанға айырым туҡталғым килә, сөнки ижадтарында ла, яҙмыштарында ла уртаҡ һыҙаттар күп.

Артабан уҡырға


Август 2013

Әхәт СӘЛИХОВ

Ҡарасауғлан – төрөктәрҙең Ҡарас сәсәне

Анатолия төркмәндәре араһынан сыҡҡан Ҡарасауғлан (төрөксә: Ҡаражаоғлан, ҡыҫҡартылған рәүештәре: Ҡаражоглан, Ҡаража) исемле мәшһүр шағир, башҡорттарҙың билдәле Ҡарас сәсәне кеүек, XVII быуатта йәшәгән. Башҡорт сәсәне Ҡарас ҡаҙаҡ аҡыны Аҡша менән әйтеше аша  танылған. Ҡарасауғлан иһә – иң мәшһүр төрөк сәсәндәренең береһе. Исемен башҡортсалап әйткәндә, Ҡарасауғлан йә ҡыҫҡаса Ҡараса тип әйтергә була. Тикшеренеүселәр, Ҡарасауғлан 1606 йылда тыуған, тип иҫәпләй. Дүрт йөҙ йылдан ашыу элек донъяға килгән шағирҙың әҫәрҙәре XIX быуат баштарында ғына нәшер ителә башланы. 

Артабан уҡырға


Август 2013

Рауил Бикбаев

Өфө-1, Өфө-2

      Академик Нияз Мәжитовҡа

Быуын-быуын олатайҙар

Был ерҙә ғүмер сиккән.

Бәлә тиһәң,

Бәхет үҙе

Аяҡ аҫтында икән.

Артабан уҡырға


Август 2013

Нияз Мәжитов

ЯЙЫҠТАР – БАШҠОРТ ХАЛҠЫНЫҢ ИҢ БОРОНҒО АТА-БАБАЛАРЫ

Мәҡәләмдең башында халҡыбыҙҙың барлыҡҡа килеүе тураһында тарих фәнендәге фекерҙәр менән ҡыҫҡаса ғына таныштырып үтке килә. Башҡорттарҙың халыҡ булып ойошоуы, Уралда уларҙың ҡасандан бирле йәшәүе тураһындағы мәсьәлә – фәндә иң бәхәсле проблемаларҙың береһе. Мәҫәлән, урындағы тарихсыларҙың күбеһе, башҡорттар Көньяҡ Уралға IX – X быуаттарҙа ғына килгән, уға тиклем бында фин-уғыр, боронғо иран телле ҡәбиләләр йәшәгән, тигән ҡараш яҡлы. Уның иң абруйлы авторы – академик Р. Ғ. Кузеев булһа, хәҙер был фекерҙе  академиктың эйәрсендәре профессор В. А. Иванов, фән кандидаттары Г. Н. Гарустович, И. В. Антонов берҙәм яҡларға тырыша. Был ғалимдарҙың, шул иҫәптән академик Р. Ғ. Кузеевтың да, хеҙмәттәрендә уларҙың ҡарашын нигеҙләрлек дәлилдәр килтерелмәй. Тимәк,  уны уйлап сығарылған төшөнсә тип ҡарарға кәрәк.

Артабан уҡырға


Август 2013

Наоми Вульф

Матурлыҡ хаҡында миф

Азат булыу ихтыяжы

Ниһайәт, оҙаҡ шымып торғандан һуң, ҡатын-ҡыҙ урамға сыҡты. 1970 йыл башында феминизм тергеҙелеүҙең эҙемтәһе булып килгән ике тиҫтә йыл эсендәге тәүәккәл эшмәкәрлектән һуң, Көнбайыш ҡатындары юридик азатлыҡҡа өлгәште, бала табыуҙы контролләү, юғары белем хоҡуғын алды, эшҡыуарҙар рәтен тулыландырҙы һәм төрлө һөнәргә эйә булды, үҙенең  социаль роле тураһындағы иҫке, ҡатып ҡалған төшөнсәне баштүбән әйләндерҙе. Бер быуын алышынғандан һуң гүзәл зат үҙен азат итеп тоямы икән?

Артабан уҡырға


Август 2013

Рәшиҙә Ғиззәтуллина

Халыҡ әйтһә, хаҡ әйтә

Мәҡәл-әйтемдәр халыҡтың быуаттар һуҙымында тупланған тапҡыр аҡылын һаҡлауы менән әһәмиәтле. Уларҙың туғанлыҡҡа бәйлеләрен ҡарап үтәйек.

Ҡан-ҡәрҙәште мал ҡәрҙәше айырған.

Ауырыу – аштан, дау – ҡәрендәштән,

Таҙ – таныштан, ҡутыр – ҡамыштан.

Ашап-эскәндә дуҫ яҡшы,  ҡанлы көндә ҡәрендәш яҡшы.

Ҡатын ҡәрендәш ҡаҙан янында, ир ҡәрендәш ишек төбөндә.

Артабан уҡырға


123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138