Журнал Агидель

Журналдың һандары

Яңы һан

«Ағиҙел» рубрикалары

Шиғриәт

Сәсмә әҫәрҙәр

Шишмәләр

Өмөтлө ҡәләм

Әҙәби тәнкит

Беҙҙең юбилярҙар

Беҙҙең календарь

Публицистика

Музейҙар - мәҙәниәтебеҙ көҙгөһө

Заман үә замандаштар

Әҙәбиәт ғилеме

Әҙәби мираҫ

Ҡәләмдәштәр төҫө

Иман нуры

Яҙмыштан һыҙмыш юҡ

Сәнғәт

Журнал уҡыусылар ижады

«Ағиҙел»гә хаттар килә

Рухи ынйыларыбыҙ

Рухи хазиналарыбыҙ

Сәхнә әҫәрҙәре

«Ағиҙел» ҡунағы

Сатира һәм юмор

Ҡәҙер һәм хәтер

Тәржемә мәктәбе

1812 йылғы Ватан һуғышына – 200 йыл

Әҙәби-мәҙәни мөхит

Бер минутлыҡ әңгәмә

Дуҫлыҡ күперҙәре

Ил-йорт ғәме

Бөйөк Еңеүгә

Китап кәштәһе

Әҙип тормошо

Быуат йылъяҙмағы - 100

Тере хәтер

Исемегеҙ хәтер күгендә

Дин һәм фән

«Ағиҙел»дең 8-се һанында:

Риф Мифтахов, Айһылыу Ғарифуллина, Рәшит Заһиҙуллин. Шиғырҙар.

Әбүскә 100 йыл.

Әҙәби мираҫ. Ибраһим Ҡыпсаҡ.

Яңылыҡтар

Хикәйәләр ярышмаһы!

«Ағиҙел» журналының 2012 йылғы лауреаттары

Евразия Яҙыусылар берлеге һәм «Ағиҙел» журналы Мәхмүт Ҡашғари исемендәге халыҡ-ара II хикәйәләр бәйгеһен иғлан итә. Темаһы – ирекле. Региондарҙа еңеүселәрҙе билдәләү 2012 йылдың 30 сентябренә тиклем.

«Ағиҙел» – «Йыл журналы»!

Беҙҙең дуҫтар

Башкирское книжное издательство Китап имени Зайнаб Биишевой
Информационно-публицистический еженедельник Истоки

Февраль 2012

Панде Манойлов

Илгә бирелгәнлек

        Ҡорбан

Газа туғайының

Ағасында,

Пальма япраҡтары

Араһында

Бер ҡош сырлап илай:

Үлгән матурҡайы –

Турғайы.

Артабан уҡырға


Февраль 2012

Азамат ЮЛДАШБАЕВ

“КҮК БЕҘҘЕКЕ ИКӘН – БЕҘҘЕКЕ…”

(Ер шарының Ғилман Ишкининһыҙ әйләнеүенә бер йыл)

Үлем алдында барыбыҙ ҙа бер тигеҙ. Унан ҡасып ҡала алғандар юҡ шикелле. Иртәме, һуңмы һәр кемебеҙҙең алдында пәйҙә булыусы әжәл генә бер төрлө түгелдер. Кемдер уның менән шатланып-көлөп, киләсәккә оло хыялдар төҙөгәндә, һәүетемсә генә көн күргәндә һис көтмәгәндә, күҙ асып йомған арала ҡауыша. Бәғзеләр уны йылдар буйы түшәктә аунап ятып, өҙгөләнеп саҡырып, инәлеп, үтенеп саҡ көтөп ала. Һәр ҡайһыбыҙ ҡасан да булһа салғылы ҡаҡ һөйәк ҡара ҡарсыҡ  менән тик үҙенсә, үҙ юлы менән, үҙ мәлендә осраша. Һуңғы һыҙыҡ, аҙаҡҡы сик… Йә ҡояшыңды ҡаплап ялтлаған дошман ҡылысы, йә дауахананың инде һарғая башлаған түшәме… Йә юл ситендә тороп ҡалған һалам тейәлгән трактор арбаһы… Ни сәбәптәндер алып ҡайтып еткермәгәндәр уны. Иртәгә килеп алырбыҙ, тип ҡалдырып киткәндәрҙер. Иртәгә… Ә әлегә кис… Февраль бураны артынан фаралар яҡтыһында ҡапыл пәйҙә булған был йөк һинең өсөн фанилыҡтың һуңғы күренеше булғандыр.

Артабан уҡырға


Февраль 2012

Фәнил Күзбәков

Яу саптың

                    Рәми ағайға

Телем,  тиеп,  илем,  тиеп     

Яуҙар  саптың.

Үткәндәрҙә,  киләсәктә

Тынғы  таптың.

 

Бөгөнөңдә  туҡталманың –

Үттең  елеп.

Елең  генә

                  заманыңа

Ҡалды  тейеп.

Артабан уҡырға


Февраль 2012

Рауил Бикбаев

Рәми Ғариповҡа

***

Был донъяның иркә улы булып

Йәшәүҙәр юҡ беҙгә кинәнеп.

Һиндә – Салауаттың яралары,

Миндә – һыҙланыуы Кинйәнең.

Артабан уҡырға


Февраль 2012

Ш. Сабиров

Яҡты исеме – СӘНҒӘТ ЙЫЛЪЯҘМАҺЫНДА

(Илшат Йомағоловтың тыуыуына 80 йыл)

Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған артисы, оҙаҡ йылдар сәнғәт уҡыу йорттарында йәштәргә төплө белем биргән педагог, режиссер, күренекле драматург Илшат Хәлил улы Йомағолов (1932 – 2007) Көйөргәҙе районы Тимербай ауылында тыуа. Өфө сәнғәт училищеһын тамамлап, Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрында һәләтен танытып өлгөргән йәш актер Мәскәүҙә ГИТИС-тың башҡорт студияһында уҡып ҡайтҡас, ҡабат театрҙа эшен дауам итә.

Ярты быуатлыҡ сәхнә ижадында ул йөҙҙән ашыу ролдә уйнай: Мәжит Ғафуриҙың «Ҡара йөҙҙәр» драмаһында – Закир, Шиллерҙең «Мәкер һәм мөхәббәт»ендә – Фердинанд... Гнат  (И. Карпенко-Карый, «Бәхетһеҙ мөхәббәт»), Треплев һәм Иванов  (А. Чехов: «Аҡсарлаҡ», «Ивановтың фажиғәһе»), Чекмарев һәм Байымов  (А. Абдуллин: «Онотма мине, ҡояш!», «Ун өсөнсө председатель»), Аҡьегет һәм Прометей  (М. Кәрим: «Ай тотолған төндө», «Ташлама утты, Прометей!»), Фәсхи  (С. Мифтахов, «Зимагорҙар»), Бер ҡатлы кеше  (Н. Хикмәт, «Онотолған әҙәм»), Никита һәм Протасов (Л. Толстой: «Ҡараңғылыҡ хөкөм һөргәндә», «Тере мәйет»), Макбет  (У. Шекспир, «Макбет») кеүек социаль-героик образдарҙы өлкән быуын тамашасылары бөгөн дә һоҡланып телгә ала.

Артабан уҡырға


Февраль 2012

Ғайса ХӨСӘЙЕНОВ

Талантлы ижадташым

(Ким Әхмәтйәновтың тыуыуына 80 йыл)

Әҙәби  тәнҡитсе һәм әҙәбиәт белгесе Ким Әхмәтйәнов менән 1960 – 1978 йылдарҙа Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында бергә эшләнек. Әҙәбиәт ғилеме  һәм теорияһы мәсьәләләре менән шөғөлләндек. Ул айырыуса поэтика өлкәһендә үҙ маһирлыҡтарын танытты.

Үткәндәргә ҡайтып, әҙәбиәтебеҙ үҫеше тарихынан шуныһын да яҡшы  хәтерләйем: уҙған быуатыбыҙҙың 60-сы йылдарында әҙәбиәтебеҙгә ҙур төркөм булып һәләтле  һәм ғилемле йәш яҙыусылар  килде. Мәҫәлән: Рәми Ғарипов, Рафаэль Сафин, Әнүр Вахитов,  Рәйес Низамов, Марат Кәримов, Абдулхаҡ Игебаев, Шакир Бикҡолов, Ким Әхмәтйәнов һәм тағы бүтәндәр. Улар төрлө  жанрҙарҙа ижад итте. Әҙәбиәт ғилеме һәм әҙәби тәнҡит өлкәһендә эшләүселәре булыуы һөйөнөслө ине.

Артабан уҡырға


Февраль 2012

Әхмәт Мәхмүтов

Нескә тойғоло шағир

(Хөсәйен Ҡунаҡбайҙың тыуыуына 100 йыл)

Хөсәйен Ҡунаҡбай (Хөсәйен Әхмәтйән улы Ҡунаҡбаев) 1912 йылдың 12 февралендә Башҡортостандың хәҙерге Баймаҡ районы Таһир ауылында тыуған. Ярлы крәҫтиән ғаиләһендә үҫеү һәм бик йәшләй етем ҡалыу сәбәпле, ауыл кулактарында көтөү көтә. Аҙаҡ балалар йортонда тәрбиәләнә. 1929 йылда Темәс ауылында ете йыллыҡ мәктәпте тамамлай. Бөрйән районында волисполком секретары булып эшләй, Иҫке Монасип ауылында балалар уҡыта.

Буласаҡ шағир 1930 йылда Өфөгә килә һәм «Ҡыҙыл Башҡортостан» гәзите  редакцияһына эшкә урынлаша. Бер аҙҙан радиокомитетҡа бүлек мөдире итеп күсерелә. 1932 йылда Башҡорт дәүләт педагогия институтына уҡырға инә, «Коммуна» гәзите редакцияһында бүлек  мөдире булып эшләү менән бер үк ваҡытта башҡорт теле һәм әҙәбиәте бүлеген уңышлы тамамлап сыға.

Хөсәйен Ҡунаҡбай 1936 йылда Дәүләкән педучилищеһына рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы итеп эшкә ебәрелә, бер йылдан Стәрлетамаҡ педагогия училищеһына шулай уҡ рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы итеп күсерелә. 1940 – 1942 йылдарҙа Стәрлебаш районының Табылды ете йыллыҡ мәктәбендә уҡытыусы, директор булып эшләй.

Артабан уҡырға


Февраль 2012

Айрат ИСҠУЖИН

Минең университеттарым

«Ағиҙел» журналында Әҙһәм Исҡужиндың «Яҙмышнамә»һен (2008 йыл, 10-сы һан) уҡығандан һуң миндә лә Темәс ауылының Таулылар араһы башҡорттарының ХХ быуатта кисергәндәрен яҙыу теләге тыуҙы.

1948/49 уҡыу йылы башланыр алдынан Әҙһәм ағайҙы Йомаш мәктәбенә уҡытыусы итеп ебәрҙеләр. Декабрҙә иһә ул армия сафына алынды. Хеҙмәт иткәндә туғандары, дуҫтары менән хатлашып, фотоһүрәттәрен һалып торҙо. Миндә әле булһа ағайымдың шул саҡтарҙа төшкән фотолары һаҡлана. Әҙһәм ағай менән айырылышыуыбыҙ 12 йылға һуҙылды ла ҡуйҙы. Темәс ете йыллыҡ мәктәбен тамамлап, мин педагогия училищеһында уҡыуымды дауам иттем. Тормошобоҙ яйлап яҡшырҙы, сөнки училищела яҡшы өлгәшкән студенттарға тәүге курста 140 һум стипендия бирелде, артабан ул курс һайын 20 һумға арта барҙы. Әсәйем ошо училищела йыйыштырыусы булып эшләп, айына 160 һум эш хаҡы ала ине. Темәстә – дүрт, Башҡорт дәүләт университетында – биш, йәмғеһе туғыҙ йыл мин дәүләттән стипендия алып уҡыным.

Артабан уҡырға


123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150