Журнал Агидель

Журналдың һандары

Яңы һан

«Ағиҙел» рубрикалары

Шиғриәт

Сәсмә әҫәрҙәр

Шишмәләр

Өмөтлө ҡәләм

Әҙәби тәнкит

Беҙҙең юбилярҙар

Беҙҙең календарь

Публицистика

Музейҙар - мәҙәниәтебеҙ көҙгөһө

Заман үә замандаштар

Әҙәбиәт ғилеме

Әҙәби мираҫ

Ҡәләмдәштәр төҫө

Иман нуры

Яҙмыштан һыҙмыш юҡ

Сәнғәт

Журнал уҡыусылар ижады

«Ағиҙел»гә хаттар килә

Рухи ынйыларыбыҙ

Рухи хазиналарыбыҙ

Сәхнә әҫәрҙәре

«Ағиҙел» ҡунағы

Сатира һәм юмор

Ҡәҙер һәм хәтер

Тәржемә мәктәбе

1812 йылғы Ватан һуғышына – 200 йыл

Әҙәби-мәҙәни мөхит

Бер минутлыҡ әңгәмә

Дуҫлыҡ күперҙәре

Ил-йорт ғәме

Бөйөк Еңеүгә

Китап кәштәһе

Әҙип тормошо

Быуат йылъяҙмағы - 100

Тере хәтер

Исемегеҙ хәтер күгендә

Дин һәм фән

«Ағиҙел»дең 8-се һанында:

Риф Мифтахов, Айһылыу Ғарифуллина, Рәшит Заһиҙуллин. Шиғырҙар.

Әбүскә 100 йыл.

Әҙәби мираҫ. Ибраһим Ҡыпсаҡ.

Яңылыҡтар

Хикәйәләр ярышмаһы!

«Ағиҙел» журналының 2012 йылғы лауреаттары

Евразия Яҙыусылар берлеге һәм «Ағиҙел» журналы Мәхмүт Ҡашғари исемендәге халыҡ-ара II хикәйәләр бәйгеһен иғлан итә. Темаһы – ирекле. Региондарҙа еңеүселәрҙе билдәләү 2012 йылдың 30 сентябренә тиклем.

«Ағиҙел» – «Йыл журналы»!

Беҙҙең дуҫтар

Башкирское книжное издательство Китап имени Зайнаб Биишевой
Информационно-публицистический еженедельник Истоки

Апрель 2012

Римма Ғәлимова

Шиғырҙар

***

Аҙ-маҙ һинең менән күрешкәне

Үҙен-үҙе даһиламаҡ була,

Ҡулъяҙмаңды уңға-һулға болғап,

Яҡыныңды яһилламаҡ була.

 

Алтмышының аръяғына сыҡҡан

Хәтерендә аяҡ йыуҙырмаҡсы,

Мостайын да, Бикбайын да ҡушып,

«Шағирә» тип фекер тыуҙырмаҡсы.

Артабан уҡырға


Апрель 2012

Мөнир Иҡсанов

Хәҙерге башҡорт шиғриәтендә жанр

Хәҙерге шиғриәттә жанрҙар мәсьәләһе тураһында һүҙ сыҡҡанда, иң тәүҙә «Жанр проблемаһы бармы?» тигән һорау тыуа. Ошонан, поэтик һүҙ жанр булараҡ таныламы, уны ниндәй сифаттар буйынса танырға мөмкин, тигәндәре ҡалҡыуы ихтимал.

Теорияға ярашлы, белгестәр жанрҙы бер телмәр торошо (речевая установка) булараҡ таный. Йәғни, әйтелгән һүҙ, фекер, ғөмүмән, жанрһыҙ була алмай – телмәр булһа, жанр ҙа була.

Яңы жанрҙар теорияһы күберәк проза нигеҙендә эшләнгән. Лириканы тикшереү иһә икенсе йүнәлештәрәк киткән. Шиғыр төҙөлөшөн өйрәнеү жанр проблемаһынан ситләштергән. Һөҙөмтәлә хәҙерге шиғриәт ниндәйҙер рәүештә жанр телен юғалтҡан. Әҙәбиәт ғилеме айырым жанрҙарҙың үҙгәреүен күҙәтә, әммә жанрҙар теорияһын конкрет поэтик әҫәргә ҡулланыу мәсьәләһе асыҡ ҡала.

Артабан уҡырға


Апрель 2012

Азат Ярмуллин

«...Парижды ла күрҙек беҙ»

(«Наполеон маршы» нисек барлыҡҡа килгән?)

Беҙ башҡорттарҙың француз яуында ҡатнашыуы тураһында ишетһәк, ғәҙәттә, 1812 йылғы Ватан һуғышын күҙ уңында тотабыҙ. Әммә башҡорттар француздар менән уға тиклем биш йыл әүәлерәк осрашып өлгөрә. Ул ваҡиға 1806-1807 йылдарҙағы рус-прусс-француз һуғышы менән бәйле. Башҡорттарҙың был хәрби кампанияла ҡатнашыуы бик тә ҡыҙыҡлы тарихи факттарға бай. Тап ошо һуғыш осоронда башҡорт полктары тәү тапҡыр күпләп ойошторола.

Артабан уҡырға


Апрель 2012

Рафаэль Зинуров

Башҡортостан юлы

(Эпик поэманан өҙөк)

«Яйлы тормош хөкөм һөрә һәр урманда,

Таҡыр юлдар юғалмай һис аҡ томанда.

Тормош иһә – томанда юл... Әммә ләкин

Алға китмәй урынында ул торғанда...»

Артабан уҡырға


Апрель 2012

Рәйсә КҮЗБӘКОВА

Милли мәғариф: мөмкинлектәр һәм бурыстар

Сер түгел: әҙәм балаһы барыбер ҙә тәү сиратта үҙенең матди хәлен ҡайғыртырға мәжбүр. Күпселек тамағын туйҙырып, өҫтөн бөтәйтеп, йәшәр урынын булдырып, балаларын тәрбиәләгәндә генә тирә-йүнгә күҙ һала башлай. Эйе, үҙен,  яҡындарын ҡайғыртмай, халҡын, хатта дөйөм кешелекте уйлағандар ҙа етерлек. Сократ, мәҫәлән, донъяуи мәшәҡәттәрен бар тип тә белмәй, бер ҡат тога (өҫ кейеме) менән генә иртәнән кискә тиклем йә майҙанда, йә күләгәлә, йә фекерҙәштәре йортонда йәмғиәткә, йәшәйешкә, кешеләргә ҡарашын белдерә йөрөгән. Йәшәү мәғәнәһен хәҡиҡәтте эҙләүҙә, тапҡанын башҡаларға еткереүҙә күргәнгә был инанысы хаҡына үлемгә барыуҙан да ҡурҡмаған. Илгиҙәр сәсән Аҡмулланың да донъя малы тип суҡынмауы билдәле.  Илем, телем тип янған Рәми, эшһеҙ ҡалып, ауылға ҡайтып китергә мәжбүр булғанда ла, үҙ инаныстарынан баш тартмай – халҡына тоғро ҡала.

Артабан уҡырға


Апрель 2012

Мәүлиҙә Әхмәтйәнова

Әлпе юғалған йыл

ХИКӘЙӘ

Был йылда Әлпе юғалды. Ҡаҡса ғына оҙон буйлы, ерән сәсле был ирҙе әле хәтерләүселәр барҙыр, бәлки, ҡатыны ла иҫәндер әле, ул шул йылды ашлыҡ келәттәренең мөдире булып эшләне. Шуның арҡаһында китте лә  инде уның башы.

Ошо йылды мин тик яттым. Башҡа ваҡиғалар ҙа хәтерҙә ҡалмаған. Ҡышҡа кергәс, оҙон бер көн мин утын ярҙым.

Әллә ҡасанғы көн бит инде, үҙе бөгөн генә булған кеүек. Ниндәй ғәләмәттер, уны иҫкә төшөрөп, ҡабаттан бермә-бер ентекләп, уйҙарымда ғына булһа ла ҡабат терелтеп, йәшәп сығаһым килә. Ул шулай итеп хәтерҙә ярылып ҡалған – әҙәм балаһының мейеһендә үткәндәрҙе һаҡлай торған урын булһа, бына ошо көн унда ситкә сайпылмай-нитмәй кереп ятҡан. Ни эшләп  шулай булғанын мин бер нисек тә әйтеп аңлата алмайым, әммә шуныһы раҫ: ул көн, ҡыйбатлы рам эсендә торған рәсем кеүек, туҙан бөртөгө лә ҡунмайынса, күҙ  алдымда ғына эленеп тора.

Артабан уҡырға


Апрель 2012

Раят Вәлиев

Күләгәле утрау

Мажаралы повесть

 18

Диуана, иçәр, ахмаҡ, ауһар, хыялый, туңбаш, дөндөк, иçәүән, ағас, буш ҡыуыҡ, һыумейе, алйыу… Халыҡ телендә әҙәм балаһының аң-фиғелен үлсәүсе һүҙҙәр байтаҡ. Әммә улар түбәнгә йә юғарыға илткән үҙ-ара бәйләнешле һикәлтәләр хасил итмәй, имеш. Йәғни диуананы иçәүәндән аҡыллыраҡ йә, киреһенсә, иçәрерәк тип сағыштырып булмай. Хыялый ахмаҡ булмағандай, туңбаш та алйыу түгел. Был төшөнсәләр бер үк күлдең төрлө утрауҙары кеүек. Ҡыçҡаһы, юғарыла теҙелгән һәр һүҙҙең асылында аныҡ төшөнсә ятҡанын иçәпкә алғанда,  ул сифаттарҙы үҙендә бергә йыйып,  дөйөмләштерергә ирешкән инсандың һын-ҡиәфәтен, холоҡ-фиғелен күҙ алдына килтереүе лә ҡыйын.

Артабан уҡырға


Апрель 2012

Шәүлиә Зөлҡәрнәева

Кемдәр улар

Кемдәр улар

Үҙ аллы уйлауҙың тәүге  шарты –

                эшләгән эште һөйөү.

                                           Иҫәнбикә Туған

Кемдәр улар шағирҙар?

Ниндәйен кешеләр,

Шағирҙар... Ауыҙлы,

Эсендә теше бар.

 


Артабан уҡырға


123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143