Журнал Агидель

Журналдың һандары

Яңы һан

«Ағиҙел» рубрикалары

Шиғриәт

Сәсмә әҫәрҙәр

Шишмәләр

Өмөтлө ҡәләм

Әҙәби тәнкит

Беҙҙең юбилярҙар

Беҙҙең календарь

Публицистика

Музейҙар - мәҙәниәтебеҙ көҙгөһө

Заман үә замандаштар

Әҙәбиәт ғилеме

Әҙәби мираҫ

Ҡәләмдәштәр төҫө

Иман нуры

Яҙмыштан һыҙмыш юҡ

Сәнғәт

Журнал уҡыусылар ижады

«Ағиҙел»гә хаттар килә

Рухи ынйыларыбыҙ

Рухи хазиналарыбыҙ

Сәхнә әҫәрҙәре

«Ағиҙел» ҡунағы

Сатира һәм юмор

Ҡәҙер һәм хәтер

Тәржемә мәктәбе

1812 йылғы Ватан һуғышына – 200 йыл

Әҙәби-мәҙәни мөхит

Бер минутлыҡ әңгәмә

Дуҫлыҡ күперҙәре

Ил-йорт ғәме

Бөйөк Еңеүгә

Китап кәштәһе

Әҙип тормошо

Быуат йылъяҙмағы - 100

Тере хәтер

Исемегеҙ хәтер күгендә

Дин һәм фән

«Ағиҙел»дең 8-се һанында:

Риф Мифтахов, Айһылыу Ғарифуллина, Рәшит Заһиҙуллин. Шиғырҙар.

Әбүскә 100 йыл.

Әҙәби мираҫ. Ибраһим Ҡыпсаҡ.

Яңылыҡтар

Хикәйәләр ярышмаһы!

«Ағиҙел» журналының 2012 йылғы лауреаттары

Евразия Яҙыусылар берлеге һәм «Ағиҙел» журналы Мәхмүт Ҡашғари исемендәге халыҡ-ара II хикәйәләр бәйгеһен иғлан итә. Темаһы – ирекле. Региондарҙа еңеүселәрҙе билдәләү 2012 йылдың 30 сентябренә тиклем.

«Ағиҙел» – «Йыл журналы»!

Беҙҙең дуҫтар

Башкирское книжное издательство Китап имени Зайнаб Биишевой
Информационно-публицистический еженедельник Истоки

Май 2012

Шәһәр Шәриф

Ғасыр сәғәҙәт йәки бәхетле быуат

Шәһәр Шәрифтең был әҫәре Пәйғәмбәрҙең әхүәле үә Исламдың башланыуы хаҡында. Ул Ҡазан ҡалаһының «Үрнәк» матбағаһында 1910 йылда донъя күрә. Филология фәндәре докторы Салауат Галин ғәрәп яҙмаһындағы татар теленән тәржемә иткән был хеҙмәт бер нисә йыл элек «Ағиҙел» архивына килеп ингәйне. Уның йөкмәткеһе менән Башҡортостан Мосолмандары  диниә назараты мөфтөйө  Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин да танышты.

Артабан уҡырға


Май 2012

Әнғәм Хәбиров

Донъя – нағыш, ә күңелдә – һағыш...

Ләкин  Мәүлиттең төп маҡсаты –   Инсурҙы битәрләү түгелдер (хәйер, уға ҡарата әйтелгән тәнҡит һүҙҙәре урыны-урыны менән  ярайһы уҡ ҡаты  яңғыраһа ла). Ҡәләмдәшен  битәрләүҙән дә бигерәк, поэма авторы был эпиграфтарҙы ширма өсөн ҡулланғандыр,  тип  уйлайым. Сөнки  ул үҙенең был  әҫәрен  башлыса йәшертен  генә, көлөп-йылмайып, ләкин тоҙлап-борослап ҡына (ошо яғы менән «Шаңдауҙар»ҙың стиле уҙған быуаттың  илленсе-алтмышынсы  йылдарында шағирҙарыбыҙ  бер-береһенә төрттөрөп  яҙған  һәм  «Һәнәк»  журналы  биттәрендә  баҫылғылап  торған  эпиграммаларҙы иҫкә төшөрөп ҡуйҙы) йәмғиәтебеҙ  тормошондағы тиҫкәре күренештәрҙе  фашлауға  арнаған  бит.

Артабан уҡырға


Май 2012

Фәнир Малбаев

Тальян моңо

Атайымдың яҡты иҫтәлегенә  

Ҡулдарына алып тальянкаһын,

Һуңғы тапҡыр уйнап – моңайып,

Атай киткән һуғыш яланына,

Ҡояш сыҡҡан мәлдә ҡыҙарып.

 

Илен баҫҡан яуыз хаин менән

Алышҡан ул, йәнен аямай.

Йөрәгендә тальян моңо булған,

Туптар шартлауына ҡарамай.

Артабан уҡырға


Май 2012

Кәрим Булат

Аҫыл минуттар

Ләйсән ямғыр тамсылауға

Гөлдәр нурға ҡойона.

Яҙ йәмдәре йөрәгемә

Йәйғор булып уйыла.

 

Байрам итә күңелкәйем

Шатлыҡ хисе кисереп.

Их, асһаңсы ошо мәлдә

Һөйгәнеңә эс серең!

Артабан уҡырға


Май 2012

Сәлмән Яҡупов

Һыҙланыу

«Бөтә башҡорт, бөтә! Һис шикһеҙ

бөтөр был башҡорт!»

Г. Успенский. 1889 йыл.

«Уяндың һин, халҡым, берүк кенә

Битарафлыҡ баҫып, ойой күр

З. Йәнбирҙина. 1995 йыл.мә!»

Тарих битен асһам – йән тетрәй,

Сыңлап тора ҡанлы быуаттар.

Ах, телең юҡ, Урал, һөйләр инең,

Һорауҙар күп, юҡ тик яуаптар.

Артабан уҡырға


Май 2012

Гөлнара Хәлфетдинова

Тереһыу

                           Рәми Ғариповҡа

Һүҙ батшаһы! Һинең йөрәгеңдең

Төпһөҙ булған, беләм, сөңгөлө.

Аҡылыңа тик бер заман түгел,

Һыйған шуға теүәл мәңгелек.

 

Һин үҙең дә мәңгелеккә шағир,

Һәр әйткәнең – тылсым ҡоралдай,

Моңһоҙҙарҙы хатта һиҫкәндереп,

Алдарына ҡалҡа Уралдай.

Артабан уҡырға


Май 2012

Гөлнар Юлдыбаева

Ырымбур башҡорттарының рухи хазиналары

Ырымбур башҡорттарының ауыҙ-тел ижадын, тарихын, мәҙәниәтен өйрәнеү маҡсатында, Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты ғалимдары тарафынан әленән-әле ғилми экспедициялар, шәхси эш сәфәрҙәре үткәрелеп тора.

Был төбәктең фольклорын өйрәнеү тарихына күҙ һалғанда, тәүге ҙур ғилми экспедиция 1960 йылдарҙа СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалы Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты (хәҙерге Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәге Тарих тел һәм әҙәбиәт институты) фольклорсылары тарафынан Ә.Н. Кирәев (Кирәй Мәргән) етәкселегендә уҙғарыла. Экспедиция ағзалары С.Ә. Галин, Ф.А. Нәҙершина, Н.Д. Шоңҡаров Ырымбур өлкәһенең Ново-Сергеевка, Люксембург (хәҙерге Красногвардейск), Переволоцк, Александр, Тоцк райондарының 33 башҡорт ауылында эш алып бара, ифрат бай йөкмәткеле рухи хазиналар йыйыла. Туҡ-Соран буйы башҡорттарынан яҙып алынған “Алпамыша”, “Заятүләк менән Һыуһылыу”, “Ҡуҙыйкүрпәс менән Маянһылыу”, “Аҡһаҡ ҡола”, “Ҡара юрға”, “Ҡуңыр буға” эпостары варианттары менән, күп һанлы әкиәттәр, йырҙар (оҙон көйгә йырлана торған, ҡыҫҡа, исемһеҙ), легендалар, ҡобайырҙар, бәйеттәр, афористик ижад төрҙәре (мәҡәлдәр, әйтемдәр, йомаҡтар), төрлө уйындар был төбәктең халыҡ ижадына байлығын күрһәтә.

Артабан уҡырға


Май 2012

Фәнирә Ғайсина

ХАЛЫҠ ХӘТЕРЕНДӘ – ХЫЗЫР-ИЛЬЯС

Атеистик совет заманы осоронда фольклорсыларға дини тематикаға ҡағылышлы материалдар йыйыу тыйылғанлыҡтан, Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәге архивында был темаға бәйле сығанаҡтар юҡ кимәлендә. Һуңғы ун йылда дингә ҡараш үҙгәреүе һәм Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты тарафынан фольклор экспедициялары тергеҙелеү сәбәпле, халыҡ ижадын, шул рәттән Исламға бәйле төрлө жанрҙар: легенда-риүәйәттәр, мөнәжәттәр күпләп туплана башланды. Уларҙа дин, пәйғәмбәрҙәр тарихы, фәрештәләр, әүлиәләр, мөғжизәләр, изге шишмәләр һ.б. хаҡында бәйән ителә. Был мәҡәләбеҙ башҡорттар араһында йыш иҫкә алынған Хызыр-Ильясҡа бағышлана. 1998 – 2011 йылдар аралығында Башҡортостандың күп райондарында һәм күрше өлкәләрҙә Хызыр-Ильяс тураһында бер-береһенә сюжеттары менән оҡшаш байтаҡ риүәйәттәр яҙып алырға тура килде.

Артабан уҡырға


123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143